Okres średniowiecza

- opublikowano: 10-01-2012

Osadę na terenie dzisiejszej Oławy założył w XII w. pierwszy piastowski książę śląski - Władysław II Wygnaniec. Po raz pierwszy istnienie osady poświadcza dokument wystawiony w 1149 r. przez Bolesława Kędzierzawego, potwierdzający darowiznę Oławy dokonaną przez Piotra Włostowica, możnowładcę śląskiego i palatyna Bolesława Kędzierzawego, opactwu św. Wincentego we Wrocławiu. Osada była otoczona drzewno- ziemnymi umocnieniami. Na początku XIII w. wzniesiono murowany zamek - siedzibę książęcej kasztelanii. Dało to początek powstaniu podgrodzia z placem targowym. Przez Oławę prowadził odrzański szlak wodny, trakt handlowy z Rusi przez Kraków do Norymbergii. W miejscu tym kupcy opuszczali Odrę i ciągnęli dalej do Wrocławia wzdłuż rzeki Oława.

Na uwagę zasługują pojawiające się od 1201 r. w dokumentach wzmianki o funkcjonowaniu w Oławie dwóch kościołów - św. Błażeja i św. Świerada. Mowa o tym była między innymi w bulli papieskiej Innocentego III z 1201 r. Świadczy to o tym, że Oława była zapewne dużą osadą targową o lokalnym znaczeniu. Działalność dwóch świątyń może też dowodzić, iż musiała tutaj mieszkać znaczna liczba osób.

Do 1206 r. miasto było własnością wrocławskiego klasztoru. W roku tym Henryk Brodaty objął Oławę przekazując klasztorowi podwrocławskie Psie Pole. Od tej daty aż do roku 1675 właścicielami miasta byli książęta piastowscy. W 1234 r. nastąpiła formalna lokacja miasta przez Henryka I Brodatego. Oława była 8 w kolejności w akcji książąt śląskich zakładania miast na wzór zachodnioeuropejski na Dolnym Śląsku (pierwsza była Złotoryja - 1211r.). Miasto otrzymało średzkie prawa miejskie. Prawo średzkie było wczesną i konserwatywną odmianą prawa magdeburskiego - według niego w mieście rządził sołtys lub wójt dziedziczny wraz z ławnikami, a miasto posiadało ograniczoną autonomię i ograniczone sądownictwo. Zapewniało prawo spadkowe kobietom.

Do 1234 r. w dokumentach występował sołtys oławski, a po tej dacie wójt, a więc urzędnik miejski. W 1241 r. miał miejsce najazd Mongołów, nastąpiło spalenie miasta. W 1282 r. ustanowiono w mieście kasztelanię. W 1310 r. Bolesław III nadał ważne dla miasta prawo przymusu drogowego (rodzaj prawa składu) dla wozów jadących z Wrocławia do Nysy. Otworzono także komorę celną dla pieszych, którzy chcieli przejść przez most na rzece. Urząd burmistrza w mieście utworzono w 1317 r. Powołano także radę miejską (3 rajców). Pierwszym burmistrzem występującym w źródłach jest Mikołaj Beyer. W roku 1353 rozpoczęto budowę drewnianego ratusza. Było to za czasów księżnej Katarzyny, wdowy po księciu Bolesławie Rozrzutnym. Jej syn, Ludwik I sprzedał miastu dziedziczenie wójtostwa, co było ważnym warunkiem samodzielności miejskiej. Bolesław III przeniósł stolicę księstwa legnicko-brzeskiego do Brzegu. Wzrosło znaczenie Oławy ponieważ znajdowała się bardzo blisko głównego ośrodka władzy. W czasie wojen husyckich w 1429 r. większość miasta została zniszczona. Leżące między 2 rzekami miasto czerpało w średniowieczu znaczne dochody z rybołóstwa, ceł wodnych i młynarstwa, mieszkańcy budowali wiele jazów i młynów. Od połowy XIII w. w miejskiej mennicy bito monety z herbem. Miasto przeżyło rozwój cywilizacyjny. W stosunkach ludnościowych żywioł polski był wypierany przez niemiecki. W samej Oławie częściej posługiwano się językiem niemieckim, natomiast wokół miasta ludność posługiwała się językiem polskim.

Michał Zwierzański
źródło: PiMBP w Oławie

dodaj
komentarz
komentarz z NICKiem
zarejestruj
swój NICK


Polub OSI





Waszym zdaniem (komentarzy: 0. )


podobne tematy:




komentowane




Oławski Serwis Informacyjny - pierwszy oławski portal: Oława, Jelcz Laskowice, Domaniów | OSI odtłuszczone ;) OSI i "ciasteczka"
UAD.PL | OSI - OLAWA.INFO 2004 - 2019 | reklama | redakcja | mapa serwisu | polityka prywatności | regulamin